RAMAZANDA NASIL BESLENMELİ?

Beslenme şeklinden, saatlere, yenen yemeğin çeşidinden hareket miktarına kadar çok şeyin değiştiği Ramazanda kişilerin yeni döneme uygun alışkanlıklar geliştirmesi önemlidir. Ramazan ayını, yaz aylarına gelmesiyle birlikte başta susuzluk olmak üzere halsizlik, baş dönmesi, sersemlik hissiyle sağlığınızı tehdit etmeden, nefis terbiyesi ve porsiyon kontrolünü öğrenmek için harika bir fırsat olarak görmek gerek. Bunun için beslenmede bazı değişimler yapmalıyız. 

1) Hem kahvaltı hem de ana yemekleri bir arada tüketmeyin, birinden birini tercih edin.

2) Tatlı iftardan 2,5 saat sonra olmalı. Meyveli, sütlü tatlılar, güllaç (özellikle light süt, toz tatlandırıcı, az fındık, ceviz tercih edin )ve ya kompostu tercih edin. Meyveli sorbe veya buzlu meyveli ev yapımı içecekler özellikle sıcakların yoğun yaşandığı bugünlerde tatlı yerine tercih edilebilir.

3) Sahurda fazla yiyerek doygunluk sürenizi uzatamazsınız, önemli olan lifli, az şekerli doğru karışımlar seçmenizdir.

Örneğin; Light sütlü, fındıklı meyveli, tarçınlı, lif katkılı mısır gevreği / yulaf ezmesi
veya
Tahıllı sandviç + yumurta + süt / kefir

4) Günde en az 2 litre su için. Yarım litresi sahurda 1,5 litresi iftardan sonra yatana kadar tamamlanmalıdır.

5) Bağırsaklarınızın tembelleşmemesi için kuru erik veya karışık kuru meyve kompostosu için. Şekersiz, kuru ve taze meyvelerden oluşan bir karışım özellikle yemek sonrası tatlı niyetine de serinletici olacaktır. Karanfil, zencefil ve çubuk tarçın ile beklettiğinizde serinletici ve hazma yardımcı gücü katlanacaktır. 

6) Diyet lifi eklenmiş mısır gevrekleri midede şiştikçe uzun süre tok tutar ve bağırsakları çalıştırır. Bir taşla iki kuş vurmuş olursunuz.

7) İftarda muhakkak 5 yemek kaşığı zeytinyağlı yemeyi zorunluluk görün ya da 1 enginar tüketin. 

8) Hem sıcak havalar hem de uzun süre susuzluk ve açlık enerjinizi düşürebilir kendinizi mutsuz ve yorgun hissedebilirsiniz. Bunu önlemek için domates suyu, baharatlardan, biber, zencefil, kişniş, fesleğen, biberiye, meyvelerden kivi , kırmızı üzüm, ananas, elma, incir tüketin. 

9) Kan şekerini aniden yükseltmeyen besleyici ve sindirime yardımcı çorbalar iftarda oruç açmak için en ideal yemeklerdendir. Sebze karışımları, soğuk çorbalar, domates suyuna bol maydanozlu şehriye çorbası ilk seçimlerinizden olmalıdır.

10) Mantar sebzeler arasından uzun süre tok tutan alternatiflerdendir. Özellikle sebze yemeklerine, omletlere, et yemeklerine eklenmelidir.

11) Ramazan’da uyku düzenimiz de çok değişir. Kaliteli uyku için yatmadan önce papatya, melisa, ıhlamur gibi sakinleştirici çaylar için.

12) Yemek sonrası sindirim dostu ve yavaşlayan metabolizmayı hızlandıran mate,beyaz,yeşil ve sencha çaylarını tercih edin. Limon dilimi ve nane atarsınız daha iyi olur.

13) Sahurda yemek yiyemeyenler için enerji veren bir içecek öneririm. 2 çay kaşığı tahin, 1 muz, 1 bardak ananas suyu,1 bardak light yoğurt, bir şeftali veya mango püre kıvamına gelene kadar robotta çekilir, afiyetle içilir.vücudun faaliyet göstermesi, enerji üremesi için aç kalmaması gerekir. Bunun için mutlaka sahura kalkın, hiçbir şey kahvaltı dahil yemeseniz de meyveli yoğurt/ kokteylleri yemeyi hatırlayın.

14) Ramazan’da kiloları çağıran en büyük kabus pidedir. Lütfen her gün değil haftada en fazla 2 kez pide alın ve 1 dilim ekmek yerine 1 avuç içi kadar pide yiyeceğimizi bilin. Ancak işin zor tarafı bu miktarda durabilmek. Bu nedenle kalori tuzağına düşmemek için önerim,pideyi ödül gibi görmek ve her gün sofrada bulundurmamaktır.

15) "Şekerim düştü" , "vücut tatlı istiyor" diye bir şey yoktur. Kendinizi kandırmayın. Doğru beslenirseniz metabolizmanız gereken şekeri zaten temin eder.

16) "Bütün gün aç kaldım,canım ne çekerse yemeyi hak ettim” diyerek fazla kalorilere davetiye çıkarmayın. Orucun nefis terbiyesi, beden temizliği ve dinlenmesi olduğunu unutmayın. Aksi takdirde vücudunuzu daha çok yormuş olursunuz.

17) Tansiyon, şeker, kolesterol hastaları özellikle dikkat, doktorunuza sormadan oruç tutmayın . hamileler, emziren anneler de lütfen bu sofralar size de çok kilo aldırmasın.

18) Yaz tatiline denk gelen Ramazan’da çocuklarda oruç tutmak isteyebilir. Muhakkak dengeli bir beslenme planı hazırlanmalı, gelişme çağındaki çocukların doktorlarına danışılmalıdır. Özellikle bol hareket halinde olan çocuklarda fazla sıvı kaybı olabilir, bunun takibi önemlidir.

19) Kısa süreye en az 3 öğün sığdırmaya çalışıcaz, bunun için iftar, 15 dk sonra akşam yemeği yiyip, 1,5 saat sonra gece öğünü yapın. Bu geçen sürede 20 dakika hafif yürüyüş yaparsanız harika olur.

20) Sahurda nispeten mideyi geç terk ettiği için ılık su içmek faydalı olabilir.

21) Her gün 2 adet hurma kan şekeri dengesi, besleyicilik için gereklidir.

22) Pastırma bu sıcaklarda iftar sofralarında nadiren bulunmalıdır. Çok arzu ediyorsanız domates rendesi, maydanoz ve hindi-piliç salam eşliğinde, yağı pişirme kağıdında kendi yağıyla fırında ya da tost makinesinde pişirilmelidir.

23) Tuzdan uzak durun, su eksikliği ödem yapan bir etkendir, buna bir de fazla tuz alımı eşlik ederse el,ayaklarda şişliğiniz artar.

24) Dışarıda iftar yemeklerinden kaçının. Çok hızlı servis edilen, fazla kalorili yemekler cidi sağlık ve kilo tehditi oluşturacaktır. 

25) Gerçek açlıkla susuzluk karıştırılabilir. Yemek yemeden önce bol su içerek test edin.

Ramazan Ayında neler yapılır

Ramazan ayı Müslüman için tam bir hasat mevsimi. Birçok güzel amelin yapılacağı, Allah’ın rızasının kazanılacağı, elin kar da gönlün yarda olacağı bir mevsim. Bu ayda Peygamber Efendimizin müjdelediği birçok hayrın ve Salih amelin işleneceği günler var. İşte onlardan bir kaçı:

1-Oruç tutmak. Ramazan ayı boyunca oruç tutmak her Müslüman kadın ve erkeğe farzdır. Bu günlerde orucu mazeretsiz olarak terk etmek büyük günahtır. Ramazan’da tutacağı orucun yerine senenin diğer günlerinde yıllarca oruç tutsa nafile olarak yine de bu orucun yerini tutamaz. Onun için bu günler için en önemli amel gündüzleri oruç tutmaktır.

2-Geceleri Peygamber Efendimiz’in sav sünneti olan teravih namazını kılmak. Kendisi bu güzel namazı kılmış, kıldırmış ve biz kardeşlerine de tavsiye etmiştir. Bu aya özel kıymetli, sevaplı, sevimli bir ibadettir. Bunu ilerleyen bölümde genişçe açıklayacağız.

3- Kur’an okumak. Kur’an’ı Kerim bu ayda ve kadir gecesinde indirilmeye başlamıştır. Peygamber Efendimiz sav ile Cebrail as onu bu ayda karşılıklı okurlardı. Ramazan ayı Kur’an ayıdır aynı zamanda. Onun için bu ayda bizlerin Kur’an’la daha fazla haşir neşir olmamız gerekir. Onu anlamağa, anladıklarımızı hayatımızda uygulamağa çalışmalıyız.

4-Namazları cemaatle kılmak. Her zaman yapmamız gereken ama en çok ihmal ettiğimiz sünnetlerde olan namazlarımızı cemaatle kılmağa bu günlerde daha çok özen göstermeliyiz. Çünkü bu ayda işlenen Salih amellerin mükâfatı diğer zamanlara göre kat kat fazladır. Bizlerde sabah namazı başta olmak üzere diğer namazlarımızı da vaktinde cemaatle kılmağa gayret etmeliyiz.

5-Sahur yapmak. Peygamber Efendimiz’in sav yaptığı ve bizlere de özellikle tavsiye ettiği çok bereketli, faydalı ve hikmetli bir sünnetidir. Özellikle kısa gecelerde nefsimize ağır gelse bile sırf sünnet diye bu fırsatı değerlendireceğiz. Bunun bizlere nice faydaları ve kazandıracağı sevapları vardır.

6-İftar ettirmek. Allah’ın cc bize ikram ettiklerinden bizde Allah’ın kullarına ikram edeceğiz. İftar sofralarımız misafirsiz olmayacak. İmkan ölçüsünde ya bizimle birlikte soframıza birilerini davet edeceğiz ya da komşularımıza pişirdiklerimizden ikram ederek iftar ettirmenin bereketinden faydalanacağız.

7-Kadir Gecesini aramak. Bu ayda en önemli fırsat Kadir Gecesidir. Kur’an’da müjdelendiğine göre bin aydan daha hayırlı. Fakat zamanı belli değil. Ramazanın içinde olduğu kesin, hangi gecede olduğu sır. Arayacağız.
Bulmak için her geceyi Kadir diye ihya edeceğiz. Peygamber Efendimiz gibi gecelerimizi ihya edeceğiz. Bize verilen bu büyük mükâfatı her sene yakalamanın gayreti içinde olacağız.

8-Sabretmek. Sabrı öğreneceğiz. Nefsimizi dizginlemeyi, dilimize, gözümüze, kulağımıza, elimize, ayağımıza ve dahi gönlümüze sahip olmayı öğreneceğiz. Daha sonraki günlerde rahat edebilelim. Sabrın karşılığı cennettir. Allah cc sabredenleri sever ve onlarla beraberdir. Nefsimize ağır gelen, sonucu itibariyle mükemmel olan bir ameldir sabır.

9-İhsan ve ikramda bulunmak. Allah cc cömerttir, cömertleri sever. Bizlerde bu ayda kesenin ağzını açarak ihsan ve ikramı artıracağız. Peygamber Efendimizin en çok sevdiği amellerin başında gelirdi insanlara ikramda bulunmak. Hatta o kadar çok severdi ki, akşam geleni sabaha bırakmadan ihtiyaç sahiplerine ikram ederdi. Bizlerde hem zekâtlarımızı mümkünse bu ayda vereceğiz hem de sadakalarımızı artıracağız. Çünkü bu ayda işlenen bir farzın karşılığı diğer aydakilere göre yetmiş katıyla karşılık görecek. Nafilelerin karşılığı ise diğer zamanda işlenen farzlar gibi sevaba vesile oluyor.

10-Tövbe etmek. Her zaman yapmamız gereken bir amel olmakla birlikte bu ayda daha fazla önemli bir amel. Bu ayda kendimize çeki düzen vererek arınmanın tam zamanı. Hazır şeytanlar bağlanmışken, çokça tövbe ve istiğfar etmeli, Rabbimizden bağışlanmamızı istemeliyiz. Allah cc tövbe edenleri seviyor. Peygamber Efendimiz sav çokça tövbe eder, bizlere de tavsiye ederdi.

11-Cenneti istemek, Cehennemden Allah’a sığınmak. Allah’tan cennetini istemeliyiz. Bizi cennete götürecek ameller işlemeye muvaffak etmesini, cennette Peygamber Efendimize komşu etmesini istemeliyiz. Bu arada cehenneme düşmekten ve cehenneme götürecek fiilleri işlemekten Allah’a sığınmalıyız. Duaların kabul edildiği bu günleri fırsat bilmeliyiz.

12-Çokça Kelime-i Tevhid söylemek. Lailahe illalah’ı çokça söylemeliyiz. Kelime-i tevhid dilimizden düşmemeli. Her fırsatta söylemeli, inancımız ve yaşantımız bu kelimeye uygun olmalı ki Allah’ın cc sevdiği bir kul olalım. Başka inançlar gönlümüze yerleşir, dilimizde onları söylerse vay halimize.

13-Ramazan umresi yapmak. İmkânı olanların bu ayda umre yapması çok sevaplı bir ameldir. Peygamber Efendimizle yapılan bir hac gibi sevabı vardır. Bunu da bir ganimet bilmeli ve bu müjdeye kavuşmak için fırsatlar aramalıyız. Eğer maddi gücümüz buna yetmiyorsa gönlümüzde oraların muhabbetini taşımalı, oranın hasretiyle yanmalıyız. Belki de hiç ummadığımız bir zamanda Rabbimiz samimiyetimizden dolayı bize imkân verir.

14-Açları doyurmak. Allah cc her kulunu farklı bir şekilde deniyor. Kimini nimetiyle kimini ise yoksulluk ile. Belki biz nimetiyle denenen kullarından olabiliriz. Hemen diğer kardeşlerimizi düşünmeli, onlarında sofralarını düşünmeli, bize verilenlerden biz de onlara vermeliyiz. Böylece aramızdaki kardeşlerimizi gözetmenin mutluluğunu yaşamalıyız. Onlardan daha büyük sevinci Allah cc bize tattıracaktır. Tecrübe sahiplerinin itirafıyla tespit edilmiştir.
15-Dua etmek. Dua ibadettir. İbadetin özüdür. Bu ayda daha çok dua etmeliyiz. Kendimize, sevdiklerimize, diğer bütün kardeşlerimize dünya ve ahiret mutluluğuna kavuşmaları için. Bize sunulan bu fırsatı iyi değerlendirmeliyiz. Ana- babamıza, evladımıza, kardeşlerimize özellikle dua etmeliyiz. Kazanan biz olacağız.

16-İtikâf yapmak. Peygamber Efendimiz sav her sene Ramazan ayının son on gününde itikâf yapmış bizlere de tavsiye etmiştir. Unutulan ve çok sevaplı olan bu ibadeti yeniden hayatımıza taşıyarak ecrinden istifade etmeli ve diğer kardeşlerimize de tanıtmalıyız.

17-Teheccüd namazı kılmak. Peygamber Efendimiz’in sav hayatında özel bir yeri olan bu muhteşem ibadeti bizlerde hiç değilse Ramazan ayında yaşamağa gayret etmeliyiz. Bizzat Kur’an’ı Kerimde Yüce Rabbimizin emri olan teheccüd namazı kadrini bilemediğimiz, bize sunulan çok kıymetli ibadetlerdendir. Nasıl olsa sahura kalkıyoruz. Güzelce abdest alıp hiç olmazsa iki rekat kılıvermek bize dünya ve içindekilerden daha hayırlı olan, yüce rabbimize yaklaştıran bir güzellik kazandıracaktır.

18-Bayram gecelerini değerlendirmek. Kıymetini bilemediğimiz bir başka zaman dilimidir bayram geceleri. Bizzat Sevgili Peygamberimizin sav mübarek sözleriyle bu geceler hakkında bizleri uyarmış ve değerlendirmemizi tavsiye etmiştir. Rabbimizin cc biz kullarına sunduğu bağışlanma vesilesi olan kıymetli anlardandır. Ne yazık ki çoğu zaman değerlendiremediğimiz ya da unuttuğumuz fırsatlardandır. Rabbimiz bizleri uyanık kullarından eylesin. Amin.

19-Fıtır Sadakası vermek. Çok şükür ülkemizde canlı olan bir ibadettir. Ramazan ayında, bayramdan önce her Müslüman kardeşimizin çok dikkat ettiği, fakirlerin hakkı olan, onları bayrama hazırlayan bu sadaka ne de güzeldir. Yüce Rabbimizin koyduğu bütün emir ve yasaklar gibi bu da yerli yerincedir. Fakir kardeşlerimize sunulan Allah’ın bir ikramıdır.